"Historia czyni człowieka mądrym" – Francis Bacon |
|||
![]() |
|||
![]() ![]() ![]() ![]() |
![]() O autorze Jestem historykiem. W chwili obecnej pracuję na Uniwersytecie Łódzkim jako adiunkt. Uczę studentów I roku historii m.in. przedmiotu określanego jako wstęp do badań historycznych (dawniej warsztat historyka, a potocznie - fiszkologia stosowana). Moja przygoda z historią rozpoczęła się w liceum od sukcesu w olimpiadzie historycznej. Podczas studiów działałem w Studenckim Kole Naukowym Historyków (którego jestem członkiem honorowym). Pracę magisterską napisałem na seminarium z historii Polski średniowiecznej, pod kierunkiem prof. Jana Szymczaka. W 2001 roku opublikowałem swoją pierwszą książkę. Była to biografia kontrowersyjnego biskupa krakowskiego z przełomu XIII i XIV wieku - Jana Muskaty, którego współcześni nazywali, nie bez racji, "krwawym wilkiem z pastorałem". Została ona nagrodzona w prestiżowych konkursach im. prof. Stanisława Herbsta i Aleksandra Gieysztora. 21 marca 2007 roku obroniłem doktorat poświęcony genealogii średniowiecznego rodu rycerskiego Sulimów w Łęczyckiem, Wielkopolsce i na Kujawach, napisany pod kierunkiem prof. Alicji Szymczakowej. Na kolejnym etapie kariery naukowej zajmuję się geografią historyczną. Uczestniczę w ogólnopolskim grancie badawczym poświęconym tematyce klęsk elementarnych w dawnej Polsce. Od lat publikuję ponadto różne artykuły poświęcone ciekawostkom z dziejów i walorom krajoznawczym swojego rodzinnego miasteczka - Aleksandrowa Łódzkiego. Działam społecznie w Polskim Towarzystwie Historycznym oraz w Towarzystwie Przyjaciół Aleksandrowa. Moja żona Marzena pracuje jako nauczycielka i bibliotekarka w szkole podstawowej i prowadzi ścieżkę edukacji regionalnej. Chcieliśmy podzielić się z innymi swoimi doświadczeniami, artykułami oraz materiałami i stąd pomysł tej strony. ![]() Co na stronie ? Strona ta powstała w 2004 roku jako pomoc dydaktyczna dla studentów historii oraz uczniów i nauczycieli, zwłaszcza tych zainteresowanych dziejami Regionu Łódzkiego. Początkowo funkcjonowała ona pod adresem: tomekpietras.republika.pl, a następnie została przeniesiona na serwer uniwersytecki: warsztathistoryka.uni.lodz.pl. W wakacje 2007 roku zmieniłem szatę graficzną i strukturę tej strony oraz uzupełniłem jej treść,. Strona ta ma od początku charakter popularnonaukowy i dydaktyczny. Znajdziecie tu: trochę artykułów i materiałów o tematyce historycznej, kilka projektów baz danych dla studentów, nauczycieli i bibliotekarzy, program edukacji regionalnej dla szkoły podstawowej i inne materiały dydaktyczne, zestaw przydatnych wszystkim historykom linków, kolekcję starych map... Główne tematy to: historia Polski średniowiecznej, nauki pomocnicze historii (heraldyka, genealogia, kartografia historyczna) oraz edukacja regionalna (Region Łódzki). Z powodu drastycznego zaostrzenia przepisów prawnych w tej kwestii w 2012 roku postanowiłem zrezygnować z większości galerii ilustracji. Planuję jednak w najbliższym czasie, po uzyskaniu formalnej zgody dysponentów praw autorskich, ponownie umieścić na stronie zestaw interesujących starych map oraz galerie zdjęć o tematyce regionalnej. ![]() Aktualności dla studentów Zapraszam na konsultacje w
czwartki, godz. 17-19, budynek Instytutu Historii UŁ, III piętro, pokój
309; telefon do Instytutu: 42 635 60 96. ![]() Złoty Ekslibris dla nowej monografii Kutna Z przyjemnością informuję, że wydana w
zeszłym roku dwutomowa monografia historyczna pt.
Kutno poprzez wieki, pod red. prof. Jana Szymczaka, została uhonorowana prestiżową
nagrodą - Złotym Ekslibrisem Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej imienia Marszałka Józefa Piłsudskiego w Łodzi w kategorii
Najlepsza książka o Ziemi Łódzkiej za 2011 rok. Uroczyste wręczenie pamiątkowej statuetki oraz dyplomów miało miejsce 16 kwietnia 2012 roku w siedzibie wspomnianej Biblioteki.
Gratuluję wydawcom (władze samorządowe
Kutna, Miejska i
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Kutnie i Oddział Łódzki
PTH), zespołowi
redakcyjnemu i wszystkim autorom. Czuję się osobiście uhonorowany tym wyróżnieniem jako
autor opracowania graficznego i typograficznego tej wartościowej monografii.
Zachęcam do przeczytania (i obejrzenia) wspomnianej
książki nie tylko kutnian i nie tylko zawodowych historyków. Oba
tomy (cezurą graniczną tomu 1 jest 1 września
1939 roku, a ostatnie wydarzenia opisane w tomie 2
miały miejsce w grudniu 2010 roku) zawierają łącznie:
1508 stron tekstu, 1167 ilustracji (często kolorowych), 58 map i planów
(w tym kilka cennych, całostronicowych, archiwalnych planów miasta z XIX-XX
wieku), 40 tabel, 25 wykresów, 9 tablic genealogicznych itp. Książka została
wydana w twardej oprawie, na porządnym kredowym papierze, bardzo udany jest też
projekt graficzny obu okładek. Zachęcam do jej nabycia u wydawcy
(cena 99 zł za oba tomy). Dziękuję za współpracę przy
opracowaniu graficznym tej książki Panu Redaktorowi - prof. Janowi
Szymczakowi, sekretarzowi naukowemu Redakcji - dr Annie
Kowalskiej-Pietrzak, Panu Dyrektorowi Bogdanowi Danelskiemu
oraz szczególnie niezastąpionemu Andrzejowi Olewnikowi. Dla
zainteresowanych podaję
spis treści najnowszej monografii Kutna. Tu
znajdziecie zdjęcia z uroczystości:
promocji książki w Kutnie
(24 listopada 2011) i wręczenia
Złotych Ekslibrisów w Łodzi (16 kwietnia 2012).
Relacja z obu uroczystości trafiła także do
lokalnej
telewizji. Strony internetowe łódzkich periodyków historycznych Zapraszam do odwiedzenia niedawno uruchomionych stron internetowych trzech
łódzkich periodyków historycznych: "Rocznika Łódzkiego" (roczniklodzki.uni.lodz.pl),
"Przeglądu Nauk Historycznych" (przeglad.uni.lodz.pl)
oraz "Acta Universitatis Lodziensis". Folia historica (aul.uni.lodz.pl).
Na stronach znajdziecie: informacje o historii wspomnianych czasopism,
o ich redakcji, instrukcje wydawnicze dla autorów,
kontakt z redakcją, spisy treści
kilku - kilkunastu ostatnich tomów w językach polskim, angielskim, rosyjskim i innych, anglojęzyczne streszczenia ważniejszych artykułów, a nawet wybrane artykuły w całości, w wersji do pobrania
(PDF). To kolejne strony mojego pomysłu, mam nadzieję że się Państwu
spodobają. Przy opracowaniu stron PNH i AUL FH
bardzo pomogła mi dr Małgorzata Karkocha. Kalendarz Senatu RP na 2012 rok Z przyjemnością informuję, że Kancelaria
Senatu Rzeczpospolitej Polskiej postanowiła wydać w tym roku (2012) kalendarz ścienny z planszami o tematyce heraldycznej. Tytuł kalendarza brzmi: "Orzeł Zygmunta Starego - znak Senatu Rzeczypospolitej Polskiej". Autorką koncepcji kalendarza, wyboru obiektów i projektu graficznego jest Monika Łączyńska.
Na 12 planszach kalendarza znajdziemy różne wersje XVI-wiecznego Orła Zygmuntowskiego w stylizacji renesansowej, z nieodłącznym królewskim inicjałem (S
= Sigismundus) przeplecionym przez tułów i skrzydła królewskiego ptaka. Wizerunki te pochodzą ze zdobionych miniaturami dokumentów fundacyjnych, starodruków, pamiątkowych medali i wawelskich arrasów. Orzeł ten, kojarzony ze świetnością Rzeczpospolitej Złotego Wieku,
był także chętnie wykorzystywany później, np. podczas manifestacji patriotycznych w XIX wieku,
na polskich banknotach markowych w 1917 roku, a nawet na znaczkach pocztowych podziemnej "Solidarności"
w okresie stanu wojennego. W 1990 roku orzeł wzorowany na godle z czasów Zygmunta I Starego stał się częścią oficjalnego logo izby wyższej polskiego parlamentu, zaprojektowanego przez Monikę Piwowarską-Kalisz
(S = Senat RP). Ostatnia plansza wspomnianego kalendarza zawiera komentarz historyczno-heraldyczny mojego autorstwa
pt. Kilka uwag na marginesie dziejów Orła Białego, w którym tytułowego Orła Zygmunta I prezentuję na szerszym tle dziejów polskiej heraldyki państwowej od X do XX wieku.
Zapraszam do przeczytania tego
komentarza.
Stare mapy okolic Łodzi Zapraszam do obejrzenia galerii starych map prezentujących okolice Łodzi, a zwłaszcza pobliskiego Aleksandrowa, na przestrzeni wieków - od końca XVI stulecia do okresu II wojny światowej.
Są wśród nich zarówno topograficzne mapy wojskowe w skali 1:25 000 - 1:126 000,
jak i wycinki map Polski, Rosji, Niemiec, Europy Środkowej... w znacznie
mniejszej skali. Prezentowane na stronie mapy pochodzą ze zbiorów kartograficznych Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego
( BUŁ )
oraz z zasobów internetowego Archiwum
Map Wojskowego Instytutu Geograficznego ( mapywig.org ).
Publikuję je za zgodą Dyrekcji Biblioteki oraz administratora
wymienionego serwisu internetowego. Uzyskałem także zgodę Archiwum Głównego Akt
Dawnych w Warszawie ( AGAD ) na włączenie do mojej galerii fragmentu bardzo ciekawej mapy
- tzw. Mapy szczególnej województwa łęczyckiego z 1793 r. autorstwa Karola de Perthées - nadwornego
kartografa ostatniego króla Polski. Bardzo dziękuję za pomoc w doborze i opisie map
P. Dorocie Bartnik,
kierującej Oddziałem Zbiorów Specjalnych BUŁ oraz P. Markowi Zielińskiemu - twórcy
Archiwum Map WIG. Oto wspomniana
galeria starych map.
Spacer śladami historii Łodzi 29 kwietnia 2010 roku wraz z grupą studentów I roku historii UŁ (regionalistów) wybraliśmy się na spacer po Łodzi z przewodnikiem - panią Izabelą Kaczanowską. Wycieczka ta miała nawiązywać do tematyki zajęć z geografii historycznej. Podczas kilkugodzinnej wędrówki przypomnieliśmy sobie lokalizację średniowiecznej wsi oraz miasta Łodzi (pierwotnie Łodzia), odwiedziliśmy Plac Wolności (czyli dawny Rynek Nowego Miasta). Następnie trasa spaceru wiodła ulicą Piotrkowską (tu znajdowały się XIX-wieczne osady Nowe Miasto oraz Łódka), do archikatedry łódzkiej i Posiadeł Wodno-Fabrycznych nad Jasienią. Po krótkim odpoczynku przy najstarszym obiekcie przemysłowej Łodzi - Bielniku Kopischa, udaliśmy się ulicą Tymienieckiego (dawną Emilii) aż na Księży Młyn, podziwiając po drodze pozostałości dawnego imperium bawełnianego Karola Wilhelma Scheiblera - jego monumentalne tkalnie i przędzalnie, bocznicę kolejową, straż pożarną, osiedle robotnicze na Księżym Młynie, przyfabryczną szkołę. Zobaczyliśmy także dom i wille rodziny Grohmanów przy ulicy Tylnej oraz monumentalne wejście do ich fabryki - słynne Beczki Grohmanowskie przy ulicy Targowej. Po przejściu Parku
Źródliska (Kwela), wędrówkę zakończyliśmy pod pałacem Scheiblera przy Placu Zwycięstwa (dawnym Wodnym Rynku). Mam nadzieję, że zwiedzanie się udało
i nie będzie to ostatnia taka wycieczka...
Zapraszam do obejrzenia galerii zdjęć.
Zabytki Regionu Łódzkiego Chciałbym publikować sukcesywnie na tej stronie zestawy fotografii prezentujących najcenniejsze zabytki Regionu Łódzkiego: romańskie, gotyckie i barokowe kościoły i klasztory, gotyckie zamki, pozostałości bram i murów miejskich, renesansowe i barokowe pałace, najciekawsze obiekty przemysłowe, klasycystyczne, secesyjne i eklektyczne ratusze, kamienice oraz rezydencje fabrykanckie... Na początek - zestaw zdjęć prezentujących romański klasztor cystersów w Sulejowie - Podklasztorzu oraz kościół św. Idziego w Inowłodzu (stan z 2008 roku). Chętnie opublikuję tu kolejne zdjęcia, nadesłane przez Państwa.
Zapraszam do obejrzenia galerii zdjęć.
Fiszka na płycie CD Zobaczcie jak działa aplikacja programu Microsoft Access mojego pomysłu pt. Fiszka dla historyka wersja 1.0 - pobierz.
Z przyjemnością informuję, że została ona niedawno opublikowana na płycie CD dołączonej do czasopisma "Meritum. Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny", nr 4 ( 11 ), 2008.
Temat tego numeru to Wolne i darmowe oprogramowanie w edukacji. Wydawcami kwartalnika "Meritum" są: Mazowieckie Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli oraz Ośrodek Edukacji Informatycznej
i Zastosowań Komputerów w Warszawie. A może ktoś z Was pomoże mi udoskonalić ten projekt i opracować Fiszkę w wersji 2.0 ?
Najstarszy nagrobek w Aleksandrowie odbudowany Towarzystwo Przyjaciół Aleksandrowa Łódzkiego wystąpiło
w 2008 roku z inicjatywą odrestaurowania zrujnowanego, najstarszego grobowca na aleksandrowskim cmentarzu chrześcijańskim.
Surowa, masywna bryła grobowca, murowana z otynkowanych cegieł,
znajduje się dziś tuż przy siatce oddzielającej ewangelicką i katolicką część cmentarza. W grobie tym spoczywa jeden z "ojców miasta Aleksandrowa" -
Fryderyk Jerzy Tuve (1759-1830) - pierwszy pastor gminy ewangelickiej w Rudzie
i Aleksandrowie, budowniczy murowanego kościoła przy Rynku oraz wieloletni duchowy przewodnik miejscowych luteran, którzy w XIX wieku stanowili najliczniejszą grupę wyznaniową w tym miasteczku. Zostały wyemitowane specjalne cegiełki na ten cel o nominałach od 1 do 200 złotych.
W szkołach aleksandrowskich udało się sprzedać cegiełki za łączną kwotę 1285 zł, co stanowi znaczną część pieniędzy potrzebnych na renowację nagrobka. Dziękuję za poparcie tej ważnej akcji dyrektorom szkół, uczniom
i nauczycielom oraz studentom z koła naukowego. W szczególności chciałbym uhonorować tu Panie: Marzenę Wlazłowicz - Pietras, Grażynę Kwiatkowską, Annę Plucińską - Amribt, Agatę Tyburską i Karolinę Sikałę
oraz Pana Adama Kasprzyka. W dniu 11 czerwca 2011 r. został uroczyście
poświęcony nowy nagrobek pastora na aleksandrowskim cmentarzu ewangelickim,
odbudowany na wzór oryginalnego. Koszty jego odbudowy oraz ekshumacji szczątków
pastora Tuve do nowego grobu wzięła na siebie parafia ewangelicka, wsparta w tej
akcji przez TPA. Ciekawostka historyczna - Aleksandrów chasydzki
Aleksandrów pod Łodzią jest niewielkim miasteczkiem, w którym żył Admor
Jerachmiel Isruel Icchak Rebe, kontynuator jednego z największych ruchów
chasydzkich na świecie, Aleksander chasiddim. Znajduje się tam dom, w
którym żył, nauczał, przyjmował chasydów. Uliczki, którymi chodził, miejsce,
które niegdyś było synagogą. Cmentarz, na którym spoczywają jego rodzice, jest
także jego mogiłą. Tu pielgrzymuje Aleksander Rebe, po moc, siłę, modląc się,
odmawiając psalmy zdobywa energię „korzeni” a wraz z nim jego chasydzi,
zwolennicy jego nauk, jego postrzegania świata, jego komentarzy Tory... Takim
komentarzem opatrzyli swój reportaż z sentymentalnej podróży do chasydzkiego
Aleksandrowa Symcha Keller i Małgorzata Burzyńska - Keller. Wspomnieniom o niegdysiejszej
świetności aleksandrowskiego dworu cadyków z rodziny Danzigerów towarzyszą
fragmenty filmu rejestrującego niedawną wizytę ich duchowych spadkobierców w
rodzinnym sztetł przodków oraz rozmowy z obecnymi mieszkańcami Aleksandrowa. Ten
niezwykle interesujący film można znaleźć na stronach Telewizji Polskiej, wśród
innych programów Redakcji Ekumenicznej, gorąco zachęcam do jego obejrzenia:
http://www.tvp.pl/religia/. Zainteresowanych tą tematyką zachęcam także do
przeczytania książki pt. "Spacerownik śladami Żydów Ziemi Łódzkiej" autorstwa
Joanny Podolskiej:
http://www.rotwl.pl/, w którym sporo miejsca zajmuje Aleksandrów chasydzki. Ciekawostka historyczna - Aleksandrów w 1943
W Internecie pojawił się interesujący dokument - krótki filmik prezentujący moje rodzinne miasto Aleksandrów Łódzki (wtedy Wirkheim Kreis Litzmannstadt) i niektórych jego mieszkańców w okresie okupacji hitlerowskiej. Film pochodzi z 1943 roku. Miał on oczywiście mocno propagandowy charakter - dowodził czysto niemieckiego charakteru miasteczka w tych latach. Nie widać na nim już miejscowych Żydów, wysiedlonych w grudniu 1939 r. do Generalnej Guberni a następnie wymordowanych, ani Polaków, wysiedlanych, dyskryminowanych, prześladowanych i zmuszanych do niewolniczej pracy dla swych niemieckich sąsiadów. Eksponowany jest wyłącznie kościół ewangelicki, a kościół katolicki - zamknięty i zamieniony na magazyn - na filmie nie istnieje. Nie widać też ruin spalonej we wrześniu 1939 r. synagogi na rogu ulic Warszawskiej i Piotrkowskiej, ani zniszczonego pomnika Tadeusza Kościuszki w centrum parku miejskiego. Dziwnie wyglądają uśmiechnięci policjanci niemieccy przez posterunkiem w magistracie... Ale mimo to, warto obejrzeć ten filmik, jako cenne historyczne świadectwo i wybrać się na wirtualną przejażdżkę zabytkowym tramwajem sprzed 70 lat. Materiał ten opublikował w sieci potomek aleksandrowskich fabrykantów - Tobias Greilich. Tu zobaczycie wspomniany film:
http://www.youtube.com/ oraz więcej podobnych materiałów: http://www.heimat-bilder.de.
Z tego samego mniej więcej czasu pochodzą zdjęcia - pocztówki z
Aleksandrowa wykonane w łódzkim zakładzie
fotograficznym Ostlandbild (J. Rode und Kiss),
mieszczącym się w Łodzi (Litzmannstadt) przy ul. Piotrkowskiej
(Adolf Hitler Strasse) 145:
http://www.facebook.com. Strona internetowa TPA Zapraszam do odwiedzenia oficjalnej strony internetowej Towarzystwa Przyjaciół Aleksandrowa Łódzkiego. Na stronie m.in.: informacje o działalności Towarzystwa (np. akcjach cegiełkowych), jego władzach
oraz historii, spisy treści periodyku "Aleksandrów wczoraj i dziś"
z lat 1998-2010, zestaw archiwalnych zdjęć z teki redakcyjnej Pana Zenona Kozaneckiego,
stare pocztówki, mapy i plany, kilka ciekawych artykułów poświęconych historii Aleksandrowa
Łódzkiego... Stronę tę znajdziecie pod adresem: http://tpa.uni.lodz.pl/. Partnerstwo na Rzecz Aleksandrowa Od zeszłego roku Aleksandrów przestał
być pod względem kulturalnym sennym, podłódzkim miasteczkiem. Ogromna w
tym zasługa Elki Grochulskiej i Jej przyjaciół, czyli Partnerstwa na Rzecz
Aleksandrowa Łódzkiego. Systematycznie odbywają się ciekawe koncerty, wystawy,
spotkania kolekcjonerów, warsztaty, spektakle teatralne itp. Partnerstwo jest porozumieniem ludzi, organizacji i instytucji współpracujących dla urozmaicenia życia kulturalno-społecznego, mieszkańców Gminy Aleksandrów Łódzki. Jednocześnie wpływa na wzmocnienie i uatrakcyjnienie działań wszystkich pracujących dla pożytku naszej społeczności. Partnerstwo nie posiada charakteru instytucjonalnego, jest nieformalne, a uczestnictwo w nim dobrowolne. Nie ma też, charakteru politycznego, ani religijnego. Celem
działań jest integracja, wspieranie, aktywizacja i współpraca wszystkich
działających na rzecz regionu. Zapraszam nie tylko aleksandrowian! Więcej informacji na temat działań Partnerstwa, terminy najbliższych
planowanych imprez i fotogalerie z tych już zakończonych znajdziecie na stronie: http://partnerstwonarzeczaleksandrowa.blogspot.com/. Raper o historii Aleksandrowa Miłośników hip-hopu zachęcam do wysłuchania
utworu Kamila Stobieckiego, znanego bardziej jako Stoper, o historii rodzinnego
miasta Aleksandrowa Łódzkiego. Jak wspomina w wywiadzie udzielonym dla
portalu ALemiasto.pl - Zawsze chciałem nagrać ten kawałek, ale musiałem do tego
po prostu dorosnąć. Zainspirował mnie do tego Peja, który rapował o poznańskich
bohaterach – powstańcach wielkopolskich. Gratuluję pomysłu! Stoper ma w planie
stworzenie teledysku do tego utworu z wykorzystaniem materiałów archiwalnych
(filmików, zdjęć, map). Kamil Stobiecki (Stoper) - to raper pochodzący
z Aleksandrowa Łódzkiego. Swoją przygodę z muzyką rozpoczął w 2000 roku, po czym
założył wspólnie z Psycholem i Wozakiem zespół o nazwie Unikat, współpracował z
takimi artystami jak OSTR, Joteste... W 2011 roku ukazała się jego 6 płyta w tym
trzecia solowa... Ostatnio Stoper i Saviol, dwaj raperzy z Aleksandrowa
Łódzkiego, nagrali utwór na cześć zmarłego w marcu wybitnego piłkarza
Włodzimierza Smolarka.
Stoper - Aleksandrów Łódzki. Znajdź na stronie Dzisiejsza rocznica
| |||